Trẻ chậm tăng cân bổ sung gì? Dưỡng chất và thói quen

Con ăn hoài mà không lên cân? Trước khi tìm “thuốc tăng cân”, ba mẹ nên xem lại bữa ăn của bé: đã đủ cơm, thịt cá, dầu mỡ và rau chưa. Bé chậm tăng cân cần đủ năng lượng, chất đạm, chất béo, cùng sắt, kẽm, canxi, vitamin D. Sữa có thể bổ sung thêm nếu chọn đúng tuổi và đúng nhu cầu theo thể trạng của con, nhưng không thay được bữa cơm. Nếu bé sụt cân hoặc ăn, bú kém kéo dài, ba mẹ hãy cho con đi khám. (1), (3), (4)

📌 Điểm chính cần nhớ

Đừng nhìn một lần cân. Hãy xem cân nặng của bé có tăng đều qua các tháng hay không. (1), (4)
Bữa ăn đủ chất là chính. Sữa chỉ là bữa phụ, uống nhiều quá bé sẽ bỏ cơm.
Không tự mua thuốc kích thích ăn hay kẽm, sắt liều cao cho con.

1. Trẻ chậm tăng cân là gì? Dấu hiệu nhận biết

Trẻ chậm tăng cân khi cân năng chậm hơn quỹ đạo dự kiến. Bố mẹ cần xem cân nặng, chiếu cao, tốc độ tăng cân của trẻ theo biểu đồ WHO (1), (4)

1.1. Dấu hiệu qua cân nặng, ăn uống, vận động

- Cân nặng: cân đứng yên, tăng rất ít hoặc giảm so với các lần cân trước.

- Ăn uống: bé ăn ít, ngậm cơm, hay bỏ bữa, bữa ăn kéo dài và căng thẳng.

- Sức khỏe: bé hay mệt, ít chơi, da xanh, dễ ốm vặt.

Bé ăn nhiều mà vẫn không lên cân? Ba mẹ đọc thêm bé ăn nhiều nhưng không tăng cân.

1.2. Tự đối chiếu biểu đồ cân nặng WHO theo tuổi

Với bé dưới 5 tuổi, ba mẹ có thể so cân nặng của con với biểu đồ WHO theo tuổi và giới tính. Ví dụ, lúc tròn 2 tuổi, bé trai dưới 9,7 kg hoặc bé gái dưới 9,0 kg là đang nhẹ cân. Quan trọng hơn con số là đường cân nặng có đi lên đều hay không. (9), (10)

Bảng chiều cao cân nặng tham khảo theo chuẩn WHO cho bé trai và bé gái

Cân nặng của bé trên biểu đồ	Nghĩa là	Ba mẹ nên làm gì
Nằm trong vùng bình thường	Chưa nhẹ cân	Cân hằng tháng, xem đường cân có đi lên đều không
Đường cân đi ngang hoặc đi xuống	Bé có thể đang chậm tăng cân	Xem lại bữa ăn, hỏi ý kiến bác sĩ, nhất là bé dưới 2 tuổi
Dưới mức -2SD	Bé nhẹ cân, suy dinh dưỡng	Đưa bé đi khám dinh dưỡng

(*) Áp dụng cho trẻ dưới 5 tuổi. Biểu đồ chỉ để tham khảo, không thay thế thăm khám. Tra số liệu theo tháng tuổi tại bảng chiều cao cân nặng chuẩn cho trẻ. (1)

💡 Mẹo dinh dưỡng

Cân bé cùng một cái cân, cùng giờ trong ngày (sáng, trước khi ăn) và ghi lại ngày cân. Nhìn 3-4 lần cân liên tiếp sẽ rõ hơn nhiều so với một con số.

2. Vì sao trẻ chậm tăng cân?

Có ba lý do thường gặp. Ba mẹ nên tìm đúng lý do trước khi bổ sung, vì mỗi bé mỗi khác. Xem thêm nguyên nhân trẻ chậm tăng cân. (4)

- Ăn chưa đủ chất: cháo loãng no bụng nhưng ít chất; uống nước ngọt, ăn bánh kẹo trước bữa làm bé bỏ cơm.

- Bé bị bệnh hoặc tiêu hóa kém: tiêu chảy, táo bón lâu ngày, nôn nhiều, dị ứng thức ăn, hay ốm vặt khiến bé ăn ít và hấp thu kém.

- Thiếu vi chất: thiếu kẽm làm bé kém ăn, thiếu sắt làm bé mệt. Nhưng không phải bé chậm tăng cân nào cũng thiếu kẽm, sắt. (6)

3. Trẻ chậm tăng cân nên bổ sung gì? Các nhóm dinh dưỡng cần lưu ý

Bé chậm tăng cân nên bổ sung đủ năng lượng, chất đạm, chất béo và các vi chất như sắt, kẽm, canxi, vitamin D từ bữa ăn hằng ngày. Thuốc hay vi chất dạng uống chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. (3), (6)

Infographic giới thiệu bốn nhóm dưỡng chất nền tảng hỗ trợ trẻ tăng cân khỏe mạnh gồm năng lượng và chất béo, chất đạm, kẽm - lysine - vitamin nhóm B, sắt - canxi - vitamin D - magie; phía dưới là thực phẩm giàu chất xơ và thực phẩm lên men hỗ trợ tiêu hóa.

Bé cần	Để làm gì	Có nhiều trong
Năng lượng, chất béo tốt	Giúp bé lên cân, hấp thu vitamin A, D, E, K	Dầu ăn, cá béo, quả bơ, phô mai, lòng đỏ trứng
Chất đạm	Giúp bé lên cân chắc, có cơ, khỏe	Thịt, cá, tôm, trứng, sữa, sữa chua, đậu hũ
Kẽm, lysine, vitamin nhóm B	Giúp bé ăn ngon miệng hơn, lớn đều	Thịt bò, hàu, tôm, cua, trứng, sữa
Sắt, canxi, vitamin D	Sắt giúp bé không mệt, thiếu máu; canxi, vitamin D cho xương chắc	Thịt, cá, trứng, các loại đậu, sữa, cá béo
Chất xơ, sữa chua	Giúp bé đi tiêu đều, tiêu hóa tốt	Rau củ, trái cây chín, yến mạch, sữa chua

(*) Gan rất giàu vitamin A, không nên cho bé ăn thường xuyên với lượng nhiều. Nhu cầu cụ thể theo tuổi tham khảo tài liệu “Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam” của Viện Dinh dưỡng Quốc gia. (3)

⚠️ Lưu ý quan trọng

Không tự dùng thuốc kích thích thèm ăn hay sản phẩm quảng cáo 'tăng cân nhanh' khi chưa có chỉ định. Dùng sắt, kẽm và vitamin D sai liều có thể gây tác dụng phụ hoặc ngộ độc; cần kiểm tra nguồn gốc, thông tin nhãn và hỏi nhân viên y tế.

4. Cho bé ăn gì, ăn thế nào để lên cân?

Bữa ăn đa dạng là nền tảng. Thay vì ép bé ăn nhiều, ba mẹ hãy làm cho mỗi muỗng ăn “nhiều chất” hơn.

4.1. Nhóm thực phẩm giàu năng lượng nên ưu tiên

- Đạm: thịt, gà, cá gỡ kỹ xương, tôm, trứng nấu chín kỹ, đậu.

- Chất béo: dầu ăn, cá béo, quả bơ. Hạt phải xay nhuyễn, không cho bé nhỏ ăn hạt nguyên vì dễ hóc.

- Tinh bột: cơm, khoai lang, khoai tây, yến mạch, mì, nui.

- Sữa và sữa chua: chọn đúng tuổi. Bé dưới 1 tuổi không uống sữa tươi thay sữa mẹ.

- Rau và trái cây: chuối, bơ, xoài, rau củ. Đừng để rau chiếm quá nhiều chén ăn vì rau làm bé no nhanh mà ít chất.

Các nhóm thực phẩm chứa Vitamin D

Gợi ý món cụ thể có trong bài món ăn giúp trẻ tăng cân và thực phẩm giàu dinh dưỡng cho trẻ biếng ăn.

4.2. Thói quen giúp bé ăn được nhiều hơn

- Nấu cháo sánh, đủ chất: đủ gạo, thịt cá, rau và một ít dầu ăn; thêm trứng, phô mai nếu bé ăn được.

- Chia nhỏ bữa: thêm bữa phụ giữa các bữa chính, tùy tuổi và sức ăn của bé.

- Ăn gọn, không kéo dài: không ép, không dọa, không đút theo bé chạy khắp nhà.

- Khen khi bé tự ăn: cho bé chọn món trong vài món ba mẹ chuẩn bị.

- Hạn chế nước ngọt: bánh kẹo trước bữa ăn.

- Cho bé vận động: ngủ đủ giấc để bé thấy đói và lớn tốt.

Xem thêm cách giúp trẻ tăng cân không cần ép ăn.

5. Trẻ chậm tăng cân nên uống sữa gì?

Sữa giúp bé có thêm năng lượng, đạm và canxi, nhưng không tự làm bé lên cân. Ba mẹ đang tìm sữa cho trẻ chậm tăng cân nên nhớ: chọn đúng tuổi trên nhãn, uống làm bữa phụ, và không để sữa lấn át bữa cơm. Uống quá nhiều sữa bò có thể khiến bé ăn ít thịt cá, dễ thiếu sắt. (2), (8)

Khi chọn sữa cho bé chậm tăng cân, ba mẹ lật mặt sau hộp sữa và xem:

Mẹ và bé gái cùng uống sữa trên ghế sofa

Xem gì trên nhãn	Vì sao
Độ tuổi	Phải đúng với tuổi của bé
Năng lượng (kcal/100 ml)	Biết mỗi ly sữa cho bé bao nhiêu năng lượng
Chất đạm	Giúp bé lên cân chắc
Sắt, kẽm, canxi, vitamin D	Các vi chất bé chậm tăng cân hay thiếu
Nhà sản xuất, nơi bán	Rõ ràng, mua ở kênh chính hãng

(*) Mỗi loại sữa có thành phần khác nhau; không phải sữa nào cũng cần đủ mọi thành phần. Sữa không thay việc đưa bé đi khám khi bé chậm lớn.

Sau khi đổi sữa, ba mẹ để ý bé có đau bụng, tiêu chảy, táo bón hay nổi mẩn không, và bé có còn ăn cơm ngon không. Tham khảo thêm các dòng sữa tăng cân cho bé.

7. Sai lầm thường gặp khi bổ sung dinh dưỡng cho trẻ chậm tăng cân

- Cho uống sữa thay cơm: bé no sữa, bỏ bữa, thiếu sắt và chất xơ.

- Ép ăn, dọa nạt: bé sợ bữa ăn, càng ăn ít.

- Chỉ cho ăn nhiều cơm, cháo: bé no nhanh nhưng thiếu đạm, thiếu béo.

- Tự mua thuốc, vi chất “tăng cân nhanh”: có thể hại bé và che mất nguyên nhân thật.

- Chỉ nhìn một lần cân, hoặc chờ quá lâu mới đi khám: nhất là với bé nhỏ, nên hỏi bác sĩ sớm khi đường cân đi xuống.

Bé vừa biếng ăn vừa chậm tăng cân? Đọc thêm trẻ biếng ăn chậm tăng cân.

8. Ba mẹ thường hỏi

7.1. Bé không tăng cân nên uống sữa tươi hay sữa công thức?

Sữa tươi có đạm và canxi; sữa công thức cho trẻ chậm tăng cân thường được bổ sung thêm vi chất, tùy loại. Bé dưới 1 tuổi không uống sữa tươi thay sữa mẹ. Bé lớn hơn thì chọn theo tuổi, các loại sữa chuyên về tăng cân cho bé.

8.3. Có thực phẩm chức năng bổ sung tăng cân cho trẻ suy dinh dưỡng không?

Ba mẹ không nên tự mua thực phẩm chức năng bổ sung tăng cân. Bác sĩ sẽ kê vi chất hoặc sản phẩm dinh dưỡng phù hợp sau khi khám.

8.4. Cho bé uống kẽm có giúp bé ăn ngon hơn không?

Nếu bé thật sự thiếu kẽm, bổ sung đúng liều có thể giúp bé ăn ngon hơn. Nhưng không phải bé nào uống kẽm cũng lên cân, và uống thừa kẽm có hại. Hãy hỏi bác sĩ trước khi cho bé uống.

8.5. Bao lâu thì bé lên cân?

Không có mốc chung cho mọi bé. Nếu bé đã chậm tăng cân, nhất là bé dưới 2 tuổi, ba mẹ nên cho bé đi khám sớm thay vì tự thử cách khác ở nhà vài tháng.

9. Nutifood GrowPLUS+ Suy dinh dưỡng (Đỏ) - Thông tin dòng sản phẩm

Nutifood GrowPLUS+ Suy Dinh Dưỡng (Đỏ) là dòng sữa Nutifood dành cho trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, thấp còi. Dòng này có nhiều loại theo tuổi (0+, 1+, 2+ và sữa pha sẵn). Sữa là một phần trong bữa ăn của bé, không phải thuốc chữa chậm tăng cân. (5)

Các hộp sữa Nutifood GrowPLUS+ Đỏ và biểu tượng công thức FDI HMO FOS

GrowPLUS+ Đỏ có nhiều phiên bản độ tuổi; nội dung sản phẩm ở đây chỉ giới thiệu loại phù hợp trẻ từ 2 tuổi.

Điểm nổi bật của Nutifood GrowPLUS+ Suy dinh dưỡng (Đỏ):

- Công thức FDI gồm 2’-FL HMO, FOS và inulin, xây dựng nền tảng Đề kháng khỏe, Tiêu hóa tốt. Ngày 27/05/2026, Nutifood thông báo công thức FDI nhận bằng sáng chế từ USPTO (Hoa Kỳ). (5), (7)

- Chất béo MCT giúp cung cấp năng lượng nhanh chóng, hỗ trợ tăng cân đều đặn. (5)

- Lysine, sắt, kẽm, canxi, vitamin D3 hỗ trợ bé phát triển. (5)

- Có sữa bột và sữa pha sẵn 110 ml, 180 ml, có loại nguyên bản, ít đường và vị dâu. Ba mẹ chọn đúng loại theo tuổi trên nhãn và pha theo hướng dẫn; xem cách pha sữa cho trẻ.

Ba mẹ có thể đọc thêm so sánh GrowPLUS+ xanh và đỏ để chọn dòng phù hợp với con.

🔗 Tìm hiểu thêm

Xem thành phần, độ tuổi và hướng dẫn dùng ở trang GrowPLUS+ Đỏ chính thức của Nutifood. Nếu trẻ chậm tăng cân kéo dài, ba mẹ nên trao đổi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đánh giá khẩu phần và nguyên nhân, không tự thay sữa theo quảng cáo.

Kết luận

Bé chậm tăng cân cần một bữa ăn đủ chất hơn, chứ không cần ăn nhiều hơn: đủ cơm, thịt cá trứng, một ít dầu ăn, rau và trái cây. Ba mẹ hãy giữ bữa ăn vui vẻ, không ép, cho bé ngủ đủ và chơi đủ. Sữa đúng tuổi và đúng nhu cầu là bữa phụ hỗ trợ. Cân bé mỗi tháng và đưa bé đi khám nếu cân đứng yên, sụt cân hoặc bé ăn, bú kém lâu ngày.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Nhu cầu dinh dưỡng khác nhau theo tuổi, sức khỏe; trẻ tăng trưởng chậm cần được đánh giá. Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ.