10 điều lưu ý về bệnh cao huyết áp

 31/03/2018

Không nhiều thì ít, hầu như ai cũng hiểu về bệnh cao huyết áp nhưng số người hiểu thêm về cơ chế sinh bệnh và nhất là về hậu quả nghiêm trọng của căn bệnh này vẫn còn là thiểu số! Đáng lo hơn nhiều là không ít người chẳng những hiểu ít mà thậm chí hiểu sai về căn bệnh này.

10 điều lưu ý về bệnh cao huyết áp như sau:

 
 

Kiểm tra huyết áp định kỳ để
phát hiện và điều trị kịp thời
Nguồ
n: symptometrics.com

1. Huyết áp không hề cố định trong ngày mà thay đổi rất thường theo nhịp sinh học, nếp sinh hoạt, trọng lượng, tuổi đời của mỗi đối tượng cá biệt. Do đó, không nên chỉ dựa vào một lần đo rồi thờ ơ vì thấy bình thường hay hốt hoảng vì huyết áp cao hơn định mức 140/90.

2. Không thể đánh giá huyết áp trong lúc cơ thể đang vận động cho dù huyết áp có tăng cao. Gọi là cao huyết áp khi huyết áp nhiều lần vượt quá trị số 140/90 trong lúc nghỉ ngơi.

3. Ít khi cao huyết áp biểu lộ qua triệu chứng lâm sàng như nhức đầu, chóng mặt, ù tai, cáu kỉnh, mất ngủ... nên cả bệnh nhân lẫn thầy thuốc dễ bị lừa. Muốn chẩn đoán bệnh chỉ có thể dựa vào kết quả đo huyết áp một cách định kỳ và so sánh kết quả trước sau.

4. Không dễ xác minh nguyên nhân của bệnh cao huyết áp, như bệnh thận hay rối loạn nội tiết tố. Bên cạnh yếu tố di truyền, có một số điều kiện thuận lợi khiến bệnh bộc phát như xơ vữa động mạch, hút thuốc, béo phì, nghiện rượu, ít vận động, stress, bệnh tiểu đường, bệnh tuyến giáp... Huyết áp của đối tượng thuộc các nhóm vừa kể vì thế cần được kiểm soát thường hơn.

5. Không dùng thuốc dù biết huyết áp đã tăng, hay ngưng thuốc dù đang được điều trị, chỉ vì không có triệu chứng gây khó chịu là sai lầm nghiêm trọng. Cao huyết áp nếu không được điều trị đến nơi đến chốn là lý do dẫn đến nhiều biến chứng như viêm tĩnh mạch, viêm cầu thận, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não... Nguy cơ càng nhanh chân hơn nữa nếu nạn nhân đồng thời hút thuốc, bị bệnh tiểu đường, tăng mỡ trong máu.

6. Một khi đã dùng thuốc hạ áp, phải dùng thuốc mỗi ngày và liên tục để tránh tình trạng huyết áp tăng bất ngờ. Đừng dùng thuốc theo kiểu chỉ mỗi khi ghi nhận huyết áp đã tăng. Mặt khác, đừng dùng thuốc một cách mù quáng khiến huyết áp tụt thấp trong quá trình điều trị. Cũng đừng ngưng thuốc khi thấy huyết áp ổn định. Nói cách khác, luôn luôn dùng thuốc dưới sự theo dõi của thầy thuốc.

7. Muốn đánh giá huyết áp một cách chính xác và khách quan nên đo huyết áp nhiều lần trong ngày nhưng đúng giờ nhất định trong 3 ngày liên tục và ghi tất cả kết quả để thầy thuốc đánh giá diễn tiến.

8. Khó giữ nguyên liều lượng thuốc hạ áp trong suốt liệu trình. Thầy thuốc phải tăng hay giảm thuốc hạ áp tùy theo huyết áp, thể trọng, cơ tạng của người bệnh. Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là bệnh nhân tiểu đường, cần được điều trị bằng nhiều loại thuốc hạ áp, thay vì chỉ đeo đuổi một loại thuốc nào đó mà không kiểm soát cả hiệu năng lẫn phản ứng phụ.

9. Phác đồ điều trị không thể chỉ đơn phương với thuốc hạ áp mà phải được kết hợp với thuốc lợi tiểu, hạ mỡ máu, chống co thắt, giữ máu loãng, an thần... tùy mỗi trường hợp cá biệt. Nhưng dù dưới dạng nào bất kỳ, phác đồ điều trị gọi là hiệu quả khi tác dụng được xác minh qua tiêu chí thực nghiệm khách quan, từ trị số của huyết áp cho đến xét nghiệm sinh hóa.

10. Đừng quên việc áp dụng các phương pháp không dùng thuốc, như châm cứu, dưỡng sinh, thiền định... là điều nên làm, nếu được áp dụng đúng bài bản, nhưng chỉ là nhân tố đi kèm trong phác đồ điều trị, nghĩa là không thể thay thế thuốc đặc hiệu, cao lắm là nhờ đó có thể giảm liều lượng thuốc, nhưng phải do quyết định của thầy thuốc.

Bệnh tim mạch trước sau vẫn đứng đầu trên bảng tỷ lệ tử vong. Sở dĩ như thế là vì có sự tiếp tay của tình trạng cao huyết áp hoặc không được phát hiện, hoặc tuy đã được chẩn đoán nhưng lại điều trị không đến nơi đến chốn! Đáng tiếc chỉ ở điểm bệnh cao huyết áp nhiêu khê không vì bệnh khó chữa mà vì thầy thuốc chưa huy động được sự cộng tác của người bệnh và thân nhân. Muốn được vậy thì biện pháp cơ bản chính là làm sao để mọi người hiểu rõ hơn về căn bệnh này, hiểu để đừng sợ, biết để đừng tránh né. Có thể nói "Trang sức khỏe" trên phương tiện truyền thông đại chúng quan trọng gấp trăm lần viên thuốc hạ áp.

BS. LƯƠNG LỄ HOÀNG (Trung tâm điều trị oxy cao áp TP.HCM)
Theo
Khoa học phổ thông

Cùng chuyên mục